Projekt nowej stolicy Imperium nie wypalił przez nieudany projekt inżynieryjny

4 listopada 2019, 12:28

Około 100 kilometrów na północny-wschód od słynnej stolicy Imperium Khmerów, Angkor, leży Koh Ker, ważne miasto, które przez mniej niż 20 lat pełniło rolę stolicy. Naukowcy do dzisiaj nie mogą dojść do porozumienia, dlaczego po kilkunastu latach stolica wróciła do Angkor. Jednak autorzy najnowszych badań twierdzą, że przyczyną była nieudana realizacja wielkiego projektu z dziedziny inżynierii wodnej.



Ciąża

Kobiety w ciąży powinny brać witaminę D

2 maja 2010, 10:13

Kobiety w ciąży potrzebują większej ilości składników odżywczych, witamin i mikroelementów. Nie zawsze jednak jest pewne, jaka dawka dodatkowo przyjmowanych suplementów jest bezpieczna. Udało się właśnie określić zalecaną dawkę witaminy D.


Już niemowlęta reagują na informacje przekazywane przez białka oczu

28 października 2014, 10:53

Ludzie są jedynymi naczelnymi z dużymi twardówkami (tzw. białkami oczu). Stopień ich widoczności i ustawienie wskazuje na odczuwane emocje. Wrażliwość na tego typu wskazówki jest wpisana w mózg dorosłych, naukowcy zastanawiali się jednak, na jakim etapie rozwoju się ona pojawia. Okazuje się, że w niemowlęctwie, w wieku ok. 7 miesięcy.


Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Po zakończeniu ciąży kobiety często czują fantomowe kopnięcia dziecka

28 listopada 2019, 17:21

Wiele kobiet ma po porodzie wrażenia przypominające kopnięcia dziecka. Fantomowe kopnięcia mogą występować latami od zakończenia ciąży. U rekordzistki z australijskiego badania utrzymywały się one od ok. 28 lat.


Powód lepszy od sposobu

19 maja 2010, 08:52

Jeśli ktoś chce osiągnąć jakiś cel, lepiej go pytać "czemu" niż "jak". Wtedy zwiększa się szansa, że dopnie swego, nawet jeśli w międzyczasie zmienią się warunki realizacji postanowień.


Wyobraźnia i rzeczywistość podążają w mózgu w odwrotnych kierunkach

21 listopada 2014, 12:48

Podczas marzeń i oglądania rzeczywistych scen sygnały przepływają w mózgu w odwrotnym kierunku.


Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi

8 godz. temu

Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.


Istnieje związek pomiędzy La Niña a śmiercionośną biegunką wśród dzieci w Bostwanie

3 stycznia 2020, 17:28

Podczas badań w Botswanie naukowcy z Columbia University doszli do wniosku, że istnieje związek pomiędzy zjawiskiem La Niña a występowaniem biegunki. To bardzo ważne spostrzeżenie, gdyż w ubogich krajach biegunka jest drugą najważniejszą przyczyną zgonów wśród dzieci poniżej 5. roku życia.


Sposób na tani grafen

2 czerwca 2010, 11:56

Grafen, który ma w przyszłości zmienić oblicze elektroniki, jest bardzo trudny w produkcji. Wkrótce może się to zmienić, dzięki najnowszym osiągnięciom zespołu z Rice University i Izraelskiego Instytutu Technologii Technion.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk